Zingiberaceae

Các loài thực vật mới cho khoa học phát hiện ở Việt Nam 2014

Nycticebus pygmaeus

Buôn bán động vật hoang dã ở Việt Nam.

Ex-situ conservation of Xanthocyparis vietnamensis

Bảo tồn chuyển vị loài Bách vàng ở Hà Giang. Photo by Pham Van The.

Hoya longipedunculata

Cẩm cù cuống dài, loài mới 2012 ở Quảng Nam, Việt Nam. Photo by Pham Van The.

Forest fired

Cháy rừng Khộp, nguyên nhân suy thoái Đa dạng sinh học.

Taxus wallichiana var. chinensis

Thông đỏ bắc, loài trong Sách đỏ Việt Nam, phân bố miền Bắc. Photo by Pham Van The.

Ovophis monticola

Rắn lục núi, loài bị đe đoạ cấp R, phân bố Tây Bắc - Việt Nam.

Paphiopedilum canhii

Lan hài cảnh, loài đứng bên bờ vực tuyệt chủng, phân bố Việt Nam, Lào

30/10/2014

Câu chuyện loài mới và những bài học từ Lan

GS.TS. Phan Kế Lộc, ĐH Quốc gia Hà Nội, một nhà khoa học thực vật có tiếng trong giới kể, những nhà thực vật học Việt Nam đã từng tiếc đến ngẩn ngơ khi một loài hoa Lan mới chưa từng được biết đến trên thế giới được phát hiện ở Việt Nam, vì chưa kịp “cầm nóng tay”, thì đã bị một nhà thực vật học người Tiệp nhanh tay công bố ra quốc tế trước...

29/10/2014

Lan len Eria javanica: Việt Nam có thêm loài lan mới

Việt Nam lại có thêm một loài lan mới, đó là loài Eria javanica do hình ảnh và tài liệu do anh Trần Thanh Tùng ở Diên Khánh, Khánh Hoà gửi cho chúng tôi vào tháng 10-2014 và đã được Tiến sĩ Leonid Averyanov xác nhận.

28/10/2014

Giang lộc bắc: Loài mới phát hiện ở Lâm Đồng

Vào cuối tháng 10 này Việt Nam lại có thêm một loài thực vật lần đầu tiên được mô tả trên thế giới. Đây là một loài Giang, được hai nhà thực vật là Nguyễn Hoàng Nghĩa và Trần Văn Tiến phát hiện ở Lâm Đồng từ gần 10 năm trước. Công bố này vừa được đăng tải trên tạp chí Annales Botanici Fennici (tập 51(5), trang 326-328). 

23/10/2014

Phát hiện loài mới cho khoa học ở Phong Nha

Một loài mới cho khoa học thuộc họ Thầu dầu (Euphorbiaceae) đã được hai nhà thực vật Việt Nam là Nguyễn Thị Kim Thanh và Nguyễn Nghĩa Thìn (Đại học Quốc gia Hà Nội) mô tả và công bố trên The Gardens' Bulletin Singapore (tập  66(1), trang 61-65) vào tháng 1 năm 2014.

22/10/2014

Có nên tiêu huỷ ngà voi, sừng tê giác

Trong 24 tháng qua, chúng tôi đã thấy một số quốc gia, bao gồm Bỉ, Chad, Trung Quốc, Hồng Kông, Cộng hòa Séc, Gabon, Pháp, Philippines và Mỹ, đã tiêu hủy các kho dự trữ ngà voi và sừng tê giác được tịch thu và thu giữ từ các nguồn buôn bán trái phép. 

21/10/2014

Loài chè mới cho thế giới phát hiện ở Lâm Đồng

(BiodiVn) Từ những đợt khảo thực vật ở Hòn Giao (VQG Bidoúp Núi Bà - Lâm Đồng) vào khoảng thời gian 5 năm trở về trước (2006-2009), các nhà khoa học đã thu được mẫu vật của một loài thực vật lạ thuộc chi Súm (Adinandra), họ Chè (Theaceae).

16/10/2014

Loài cây mang tên Chủ tịch Viện Hàn lâm KHCN Việt Nam

Vào tháng 6 năm 2011, Viện Sinh thái học Miền Nam (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) hợp tác với Vườn quốc gia Bù Gia Mập (Bình Phước) đã thực hiện đợt khảo sát thực địa thực vật tại khu vực Đông Nam Bộ, gần biên giới với Căm-pu-chia. Trong đợt điều tra đó họ đã phát hiện một quần thể thực vật lạ đang có hoa thuộc chi Nam tinh (Arisaema), nhánh Fimbriata, họ Ráy (Araceae). 
14/10/2014

Seized pangolins saved by Vietnam’s conservation program

Conservationists have successfully rescued a juvenile Sunda Pangolin (Manis javanica) seized from illegal captivity in Binh Duong Province.
The one-year old pangolin weighing roughly 900 grams is being taken care of in quarantine cage of by the Carnivore and Pangolin Conservation Program of Wildlife Rescue and Conservation Center in Ninh Binh Province’s Cuc Phuong Park.
13/10/2014

Những bài học ý nghĩa từ Gấu ngựa

(BiodiVn) Từ câu chuyện ra đi buồn của Gấu ngựa Hebe, Vet Emily Drayton ở tổ chức Động vật Châu Á (Animals Asia) đã có cảm hứng viết một loạt các bài học cô học được từ Hebe.

Tôi nghĩ rằng, trong số chúng ta những người làm việc với động vật có thể cảm kích nhiều điều mà chúng ta phải học hỏi từ các loài khác. Nhất định rằng có những điều động vật làm rất tốt mà con người chúng ta lại thất bại thảm hại.
12/10/2014

Quốc tế lên án cảnh giết ba ba trên truyền hình Việt

(BiodiVn) Chương trình truyền hình nổi tiếng Vua Đầu Bếp (MasterChef) Việt Nam, đã trở thành trung tâm của một vụ bê bối ngược đãi động vật sau khi phát sóng hình ảnh của một thí sinh giết chết một con ba ba. 


Các phương tiện truyền thông và công chúng nhanh chóng lên án nhà sản xuất của chương trình với 55 hãng tin tường thuật chi tiết các phản ứng dữ dội đó.

Các khu bảo tồn sinh vật tại các vùng biển lớn

Khu bảo tồn sinh vật biển (MPAs) là khu bảo tồn thiên nhiên ngoài đại dương với mục đích bảo vệ đa dạng sinh học biển và cung cấp nơi sinh sống cho các lòai đang bị đe dọa và quần thể cá với mục đích thương mại. Hiện nay, đã có khoảng 2% các đại dương đang được bảo vệ, trong khi đó có hơn 12% diện tích đất được bảo vệ. Một trong những mục tiêu chính của chương trình Đa dạng sinh học là phát triển các khu vực bảo tồn sinh vật biển bao phủ đến 10% diện tích toàn mặt nước biển. 

Đa dạng sinh học Rạn san hô ở đại dương

Đa dạng sinh học của rạn san hô

Rạn san hô là những cấu trúc đá vôi dưới nước được tạo thành từ những xác của hàng triệu động thực vật nhỏ sống dưới đáy biển. Các rạn san hộ thường được gọi với cái tên “Khu rừng nhiệt đới của biển” và là một trong những hệ sinh thái đa dạng nhất trên trái đất. Trên thực tế, các rạn san hô chỉ chiếm ít hơn 0.1% diện tích bề mặt đại dương trên thế giới, với khoảng một nửa là ở Pháp, nơi cung cấp ¼ tổng số lòai sinh vật biển như cá, chim biển, bọt biển và các lòai sinh vật biển khác. 

Khai thác thủy sản quá mức ở đại dương

Đại dương chiếm 2/3 bề mặt trái đất và có giá trị đa dạng sinh học rất lớn. Trong phần này chúng ta sẽ xem xét ba vấn đề liên quan tới đa dạng sinh học biển: ngừng khai thác thủy sản quá mức, bảo vệ các rặng san hô và thiết lập các khu bảo vệ trong chương trình High Seas.

Chuyển đổi các khu vực tự nhiên sang canh tác nông nghiệp

Nông nghiệp là một hoạt động sống quan trọng nhất của con người có ảnh hưởng lớn tới đa dạng sinh học. Vì vậy, các chuyên gia cho rằng bất kỳ kế hoạch nào nhằm bảo vệ đa dạng sinh học cũng phải xem xét các hoạt động nông nghiệp. Có một số dẫn chứng chỉ ra rằng tại sao nông nghiệp lại có những tác động tiêu cực tới đa dạng sinh học, một trong số đó là việc chuyển đổi các khu vực tư nhiên sang các mục đích canh tác nông nghiệp đang diễn ra hiện nay.

Giảm thiểu việc mất đi các khu ĐDSH tự nhiên

Trong khi cộng đồng quốc tế đồng ý cần phải bảo tồn đa dạng sinh học ở mức độ toàn cầu, bản thân các nước có thể sẽ có những lý do về kinh tế hay xã hội nào đó đằng sau việc họ phải triệt hạ những cánh rừng để tăng diện tích đất trồng trọt, khu chăn thả gia súc hay đơn giản là khai thác gỗ. Việc mở rộng diện tích đất canh tác và tăng thu nhập để có thế đáp ứng nhu cầu ngày một tăng do tăng dân số thực chất cũng là những mục tiêu phát triển quan trọng.

Đa dạng sinh học trên cạn: Bảo vệ các khu tự nhiên

Một trong những biện pháp bảo vệ đa dạng sinh học từng thành công trong quá khứ là bảo vệ các khu tự nhiên vẫn còn lưu giữ được tính sơ khai của chúng, ví như các cánh rừng nhiệt đới hay trảng cỏ savannah ở châu Phi. Đây cũng là ngôi nhà chung của nhiều loài động thực vật, luôn duy trì ở trạng thái cân bằng lý tưởng, và hầu như chịu rất ít tác động của con người. Các khu vực này cung cấp nơi trù ẩn, cho phép các loài di chuyển tự do, và đảm bảo gần như tuyệt đối các quá trình tự nhiên giúp hình thành nên cảnh quan xung quanh. 

10/10/2014

"Phòng kỷ xuân liên" và Bí mật khoa học

(BiodiVn) Mới đây tác giả Trịnh Duy Hưng thuộc Báo Tin Tức vừa đăng một bài về loài "Phòng kỷ xuân liên Aristolochia xuanlienensis" với tiêu đề "Thanh Hóa: Phát hiện loài thực vật mới chưa từng ghi nhận trên thế giới"

Theo tác giả nói trên thì loài "Phòng kỷ xuân liên Aristolochia xuanlienensis" được phát hiện trong quá trình lập danh lục khu hệ động, thực vật rừng tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên (Thanh Hóa). Các nhà khoa học thuộc Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) đã phối hợp với các chuyên gia Trung Quốc phân tích mẫu vật,  so sánh mẫu lá, hoa, quả, hạt và nhận thấy đây là một loài chưa từng được mô tả.
09/10/2014

Những bậc thầy nguỵ trang trong giới sinh vật

(BiodiVn) Phải mất một lúc lâu nhìn chằm chằm vào những hình ảnh này bạn mới có thể phát hiện một số sinh vật thông minh đang chơi các trò chơi trốn tìm. 
Những con Tắc kè đuôi lá có khả năng nguỵ trang hệt như những chiếc lá và gần như hoàn toàn biến mất trước các loài kẻ thù của chúng ở Vườn quốc gia Andasibe-Mantadia, Madagascar. 

Ba loài ruồi đen mới phát hiện ở Thừa Thiên Huế


(BiodiVn) Ở Việt Nam tổng số có 28 loài ruồi đen thuộc giống Simulium (Nevermannia) (Diptera: Simuliidaeđã được ghi nhận. Trong đó có 8 loài thuộc phân giống Gomphostilbia Enderlein, 19 loài thuộc phân giống Simulium Latreille, và 1 loài thuộc phân giống Nevermannia

Trong đợt điều tra thực địa tại Vườn Quốc Gia Bạch Mã tỉnh Thừa Thiên Huế (miền Trung Việt Nam) và tỉnh Lâm Đồng (Miền Nam Việt Nam), các nhà khoa học Ma-lai-xi-a và Việt Nam đã thu thập được 3 loài thuộc nhóm Simulium feuerborni

Chúng được phân biệt rõ ràng với các loài đã biết bởi các đặc điểm của bọng cảm giác mở của con cái phình rộng, nhộng với năm sợi, và ngã ba bộ phận sinh dục với một chiếu tam giác thùy như chỉ posteromedially mỗi bên, tương ứng. Ba loài được mô tả ở đây là loài mới cho khoa học dựa trên mẫu vật con cái, con đực, nhộng và ấu trùng trưởng thành. Đây là phát hiện đầu tiên của các loài thuộc nhóm S. feuerborni ở Việt Nam.

Cách đây không lâu, trong một bài báo khác các nhà khoa học cũng phát hiện được 4 loài Ruồi đen Simulium mới cho khoa học và bổ sung 3 loài cho Việt Nam được phát hiện ở Vĩnh Phúc. Tuy nhiên chúng thuộc các nhóm loài khác.

Các loài mới vừa được mô tả bao gồm: 
1. Ruồi đen langbiang Simulium (Nevermannia) langbiangense; 
2. Ruồi đen phạm S. (N.) phami, và 
3. Ruồi đen bạch mã S. (N.) bachmaense.

Các mẫu vật chuẩn của chúng thu được phía gần trên đỉnh Bạch Mã (Thừa Thiên Huế), nơi có những con suối nhỏ ngoằn nghèo chảy ra từ rừng nguyên sinh. 

Công bố này vừa được tạp chí Zootaxa đăng tải trên tập 3866, số 4, trang 555–571.

Three new species of Simulium (Nevermannia) (Diptera: Simuliidae) from Vietnam 

HIROYUKI TAKAOKA1,3, MOHD SOFIAN-AZIRUN 1, ZUBAIDAH YA’COB 1, CHEE DHANG CHEN 1, KOON WENG LAU 1 & XUAN DA PHAM 2
1-Institute of Biological Sciences, Faculty of Science, University of Malaya, Kuala Lumpur 50603, Malaysia; 2-National Institute of Food Control, Ministry of Health, Hanoi, Vietnam. 3-Corresponding author. E-mail: takaoka@oita-u.ac.jp
Abstract
Three new species of black flies, Simulium (Nevermannia) langbiangense, S. (N.) phami, and S. (N.) bachmaense, are described on the basis of females, males, pupae and larvae collected in Vietnam. All three species are assigned to the Simulium feuerborni species-group of Simulium (Nevermannia). Simulium (N.) langbiangense sp. nov. is characterized by the female sensory vesicle with a large opening, and a short common basal stalk of the six pupal gill filaments, S. (N.) phami sp. nov. is most striking in having the pupal gill with five filaments, a character not reported in species of the S. feuerborni species-group, and S. (N.) bachmaense sp. nov. is characterized by the female genital fork with a triangular lobe-like projection pointed posteromedially on each arm, and the small larval postgenal cleft. This represents the first record of the S. feuerborni species-group from Vietnam.

Xem phiên bản gốc tại đây: 
08/10/2014

Mọt rác lá mới cho khoa học phát hiện ở Vĩnh Phúc

Ảnh loài Otibazo polyphemus by Vasily Grebennikov, CFIA


(BiodiVn) Tạp chí Zootaxa vừa công bố một loài Bọ cánh cứng Otibazo polyphemus thuộc họ Bọ vòi voi Molytinae được mô tả bởi hai nhà khoa học Vasily Grebennikov (Canada) và Phạm Hồng Thái (Việt Nam).
06/10/2014

Phát hiện loài rầy mới ở Tam Đảo


Các nhà khoa học Bảo tàng thiên nhiên Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Viện Khoa học tự nhiên Hoàng gia Bỉ vừa công bố một loài côn trùng mới cho khoa học thuộc họ rầy cánh ngắn – Issidae và được đặt tên là Macrodaruma brevinaso. Mẫu vật của loài mới này được các nhà khoa học thu thập tại Tam Đảo, Vĩnh Phúc, miền Bắc Việt Nam.

Loài bọ cạp mới phát hiện ở Quảng Trị

Loài bọ cạp mới Bọ cạp đắk rông có tên khoa học là Euscorpiops dakrong Lourenco & Phạm, được phát hiện bởi TS. Phạm Đình Sắc thuộc Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và TS. Wilson Lourenco thuộc Bảo tàng lịch sử tự nhiên Paris – Pháp. Mô tả của loài được công bố trên Tạp chí Quốc tế uy tín Comptes Rendus Biologies, 337(9): 360-364 (tháng 9 năm 2014).

Các quỹ bảo tồn Đa dạng sinh học

Thực tế hiện nay, các cuộc thảo luận và đàm phán quốc tế diễn ra đối với những thách thức mang tính toàn cầu như việc bảo tồn đa dạng sinh học luôn luôn dấy lên những câu hỏi như: Ai là người có trách nhiệm trong việc bảo tồn? Ai sẽ là người trả kinh phí? Ai sẽ thu được những lợi ích từ việc bảo tồn đa dạng sinh học? Ai sẽ được lợi và ai sẽ bị thiệt?

05/10/2014

Vai trò quan điểm của người dân về ĐDSH

Suy giảm đa dạng sinh học ảnh hưởng nghiêm trọng ở nhiều cấp độ như ảnh hưởng tới một cá nhân, một gia đình, một làng/vùng quê, một đất nước hay một khu vực. Các ảnh hưởng có thể bao gồm tăng giá lương thực thực phẩm, sản lượng trồng trọt thấp, quy mô đánh bắt cá nhỏ hơn, nước uống ít hơn, xảy ra lũ lụt và các thảm họa thiên nhiên khác thường xuyên hơn, đất không thể giữ nước và chất dinh dưỡng hay như phong cảnh không còn thu hút/hấp dẫn khách du lịch nữa. Những ảnh hưởng như vậy là lâu dài và ảnh hưởng tới mọi lĩnh vực của cuộc sống chúng ta. 

Áp lực của đa dạng sinh học

Suy giảm các loài chim, động vật có vú, rạn san hô và động vật lưỡng cư từ năm 1980 đến 2010 (Nguồn: IUCN 2012)

Báo cáo của Liên hợp Quốc năm 2012 nhấn mạnh đến tỷ lệ mất rừng; mối đe dọa tới nguồn cung cấp nước và ô nhiễm các vùng ven biển. Xu hướng chung/tổng thể là suy giảm toàn cầu về đa dạng sinh học là 1/3 lần trong 30 năm qua và xu hướng này còn tiếp tục giảm. Có đến 2/3 các loài có thể biến mất. Theo như Báo cáo Hành tinh Sống 2010 có tới 5 mối đe dọa lớn đối với đa dạng sinh học là do hoạt động của con người.

Tiếp cận và Chia sẻ lợi ích ĐDSH: Nghị định thư Nagoya

 
Chia sẻ công bằng và bình đẳng các lợi ích từ việc sử dụng nguồn tài nguyên gen là một trong 3 mục tiêu chính của Công ước về Đa dạng sinh học. Điều này được coi là một yếu tố quan trọng để thực hiện 2 mục tiêu khác: bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học.