12/10/2014

Khai thác thủy sản quá mức ở đại dương

Đại dương chiếm 2/3 bề mặt trái đất và có giá trị đa dạng sinh học rất lớn. Trong phần này chúng ta sẽ xem xét ba vấn đề liên quan tới đa dạng sinh học biển: ngừng khai thác thủy sản quá mức, bảo vệ các rặng san hô và thiết lập các khu bảo vệ trong chương trình High Seas.


Con người đã khai thác thủy sản từ thời cổ đại. Hiện nay khoảng 49 triệu người trên toàn cầu làm nghề khai thác thủy sản và 212 triệu người khác làm ở công việc liên quan đến biển (như sửa chữa thuyền bè, bán cá, …). Trên Thế giới có tổng số 261 triệu người mà sinh kế của họ phụ thuộc chặt chẽ vào ngành thủy sản.

Năm 1970, tổng sản lượng cá được sản xuất trên thế giới là 65 triệu tấn. Năm 2000, con số này tăng gấp đôi là 125 triệu tấn, trong đó 85 triệu tấn là đánh bắt cá tự nhiên, phần còn lại là cá nuôi (khoảng 40 triệu tấn, xem hình). Chỉ riêng đánh bắt cá, chưa tính lượng nuôi trồng thủy sản thì lượng cá sẽ không cung cấp đủ nhu cầu của người dân bởi lượng đánh bắt thủy sản toàn cầu đã đạt tới ngưỡng đỉnh điểm của nó. Theo tổ chức Nông lương Liên hợp quốc (FAO) thì mặc dù ngày càng có nhiều tàu đánh bắt cá hiện đại và tốt hơn để đánh bắt được nhiều cá hơn nhưng lượng cá được đánh bắt trên toàn cầu vẫn không hề tăng từ những năm 1990.
Nuôi trồng thủy sản như (cá và các hải sản) tại các lồng bè (ảnh) hoặc các hồ nhân tạo (Nguồn FAO 2012)

Khai thác đại dương

Các phương pháp đánh bắt không bền vững gây ra những vấn đề nghiêm trọng. Các phương pháp này có thể kể tới như: lưới rà đáy (kéo một lồng mở dọc theo đáy đại dương, hủy diệt cuộc sống hoang dã dưới đáy đại dương), sử dụng hóa chất và các chất gây nổ gần rạn san hô cũng như các móc câu giết chết chim biển hoặc găm vào thân các động vật có vú sống trong đại dương. Áp lực từ việc đánh bắt cá cũng là nguyên nhân làm thay đổi sự phân bố và số lượng các loài cá. Nhiều khu vực, cá bị câu dưới mức giới hạn bền vững. Theo FAO,việc khai thác quá mức là mối đe dọa lớn nhất tới môi trường tự nhiên và sự đa dạng sinh học của đại dương. Năm 2000, ¾ đàn cá dưới đại dương bị khai thác quá mức hoặc bị làm cho cạn kiệt. 12 trong số 16 khu vực khai thác cá trên thế giới có mức độ cá sinh sôi cá dưới ngưỡng tối đa trong lịch sử.
Khoảng 3/4 đại dương trên thế giới bị khai thác quá mức (FAO 2010 hiệu chỉnh)

Hướng tới đánh bắt thủy hải sản một cách bền vững

Mục đích của đánh bắt cá bền vững là đánh bắt ở mức độ đảm bảo số lượng cá ổn định qua các năm. 

Ở nhiều quốc gia, chỉ tiêu đánh bắt được xác định thông qua một quá trình thiết lập chính sách của nhà nước có sự tham gia của các bên liên quan và các nhóm phân phối như các ngành công nghiệp, ngư dân và các nhà khoa học. Ngành công nghiệp đánh bắt thủy sản và các nhà khoa học thường có quan điểm khác nhau về tổng lượng cá đánh bắt mỗi năm nhưng đó là một trong những mục đích hướng tới của đa dạng sinh học là tránh sự đánh bắt quá mức. Theo báo cáo của Cộng đồng Chung Châu Âu, tổng sản lượng đánh bắt cho phép ở Châu Âu những năm gần đây là 40%, cao hơn lượng đánh bắt mà các nhà khoa học khuyến cáo. Trái ngược với ý kiến của các nhà khoa học là những người không chịu ảnh hưởng trực tiếp từ việc khai thác cá thì các ngư dân luôn mong muốn được nâng mức hạn ngạch đánh bắt lên cao hơn.
Đánh bắt cá làm giảm lưới thức ăn ở biển. Sau khi những cá lớn ở phía trên của lưới thức ăn bị đánh bắt hết thì các ngư dân sẽ phải đánh bắt tới các loài cá nhỏ hơn và tôm ở những mắt xích thấp hơn trong lưới thức ăn (Nguồn: Pauly 2003)

Trợ cấp quá khả năng

Ngày nay, quá nhiều tàu đánh bắt cá trong khi lượng cá thì ít đi. Năm 1992, Tổ chức Nông Lương Liên Hợp Quốc (FAO) chỉ ra rằng tổng lượng cá đánh bắt trên Thế giới tăng gấp đôi so với tổng sản lượng cá đề xuất để đảm bảo cho việc đánh bắt một cách bền vững. Do cuộc sống của ngư dân càng trở nên khó khăn do sinh kế của họ chủ yếu phụ thuộc vào nghề đánh bắt cá nên Chính phủ của một số nước đã chi trả hỗ trợ ngư dân một khoản trợ cấp hoặc đánh thuế giảm đi. Chính việc này ở một số nơi dẫn tới có nhiều tàu đánh bắt hơn và các doanh nghiệp thấy công việc kinh doanh khó khăn hơn. Đánh bắt quá mức không chỉ vấn đề cho đàn cá mà cũng là vấn đề của ngư dân. 

Các quốc gia trong khối Cộng đồng chung Châu Âu, Trung Quốc, Việt Nam và Nhật Bản là những ví dụ của các nước đang hướng tới mục tiêu nhằm giảm các đội đánh bắt cá trong khi ở những quốc gia khác như Indonesia, Campuchia và Malaysia đội đánh bắt đang không ngừng tăng. Để điều chỉnh sản lượng đánh bắt đảm bảo khai thác bến vững, cần có một đề xuất là giảm ngân sách công cho đầu tư vào xây dựng hoặc sửa chữa tàu biển. Và dù thế nào đi chăng nữa, những ngư dân cũng cần phải kiếm sống.
Nguồn:

0 nhận xét:

Post a Comment

Cảm ơn bạn đã để lại ý kiến, giúp chúng tôi cung cấp thông tin đầy đủ hơn nữa!