28/10/2014

Giang lộc bắc: Loài mới phát hiện ở Lâm Đồng

Vào cuối tháng 10 này Việt Nam lại có thêm một loài thực vật lần đầu tiên được mô tả trên thế giới. Đây là một loài Giang, được hai nhà thực vật là Nguyễn Hoàng Nghĩa và Trần Văn Tiến phát hiện ở Lâm Đồng từ gần 10 năm trước. Công bố này vừa được đăng tải trên tạp chí Annales Botanici Fennici (tập 51(5), trang 326-328). 


Loài thực vật mới này được mô tả là một trong 5 loài Giang mới cho khoa học được phát hiện ở Việt Nam bởi cùng nhóm tác giả trên. Các loài khác là Giang sơn dương (Maclurochloa sonduongensis sp.nov.), Giang tân trào (Maclurochloa tantraoensis sp.nov.), Giang tràng định (Maclurochloa trangdinhensis sp.nov.) và Giang bắc bộ (Maclurochloa tonkinensis sp.nov.) sẽ được biodivn.com cập nhật trong thời gian sớm nhất.

Tên phổ thông: Giang lộc bắc 
Tên khác : Tre leo, nứa thân trườn 
Tên khoa học: Maclurochloa locbacensis H.N. Nguyen & V.T. Tran, sp.nov. 
Chi : Giang (Maclurochloa) 

Mô tả: Giang lộc bắc là loài tre mọc cụm thưa. Thân cây bò trườn dạng dích dắc, phía dưới đốt có một vòng màu trắng, có lông mịn, dài đến 1,7 cm; thân non có lông màu bạc, mịn; phía dưới vòng đốt của măng có lông màu tím dần chuyển sang màu bạc khi già. 

Thân cây dài 15-20 m, bò trườn theo các cây lớn xung quanh. Đường kính thân 4-4,5 cm; đường kính đốt thân 5-5,5cm, lớn hơn lóng thân vì đốt phù to. Vách dày 0,5-0,6 cm. Lóng dài 55-60 cm. Nhiều cành nhỏ mọc từ một đốt thân. Cành có thể thay thế thân chính và to ngang thân. 

Mo thân có lông màu đen, nằm; mép phải nhô ra, gốc tù (một mép của đáy dưới cắt ngang và tù); mo thân khi rụng để lại một vòng cao đến 2 cm. Bẹ mo cứng, giòn, đáy dưới rộng 17-19 cm, cao 28,5-29 cm; đáy trên rộng 23 cm, lõm sâu đến 3 cm; một mép cao đến 6-7 cm, một mép thấp 1,52 cm. Phiến mo dạng dải và lệch, một mép thẳng và một mép bầu; mặt ngoài có lông màu nâu thưa, rộng 2,5-3 cm, cao 22-24 cm, có màu xanh như lá và ngửa xuống. Tai mo không có. Lưỡi mo cao đến 0,3 cm. 

Lá dạng hình nêm, mặt dưới lá có lông màu bạc, dày, đứng. Phiến lá dài 15-16 cm, rộng 11,1 cm. Gốc lá tù hay nhọn. Gân lá 4-5 đôi. Lưỡi lá thấp, có lông màu trắng dài đến 1,1 cm. Cuống lá ngắn, rộng 0,5 mm và dài 0,5 mm.
Cụm bông giả, dạng chùm kép, mọc tập trung ở đốt của cành mang hoa. Cuống bông ngắn, dạng khớp, dễ rụng ở gốc của mày rỗng. Mỗi bông có 2-3 mày rỗng, 2 hoa hữu thụ và 1 hoa bất thụ ở đầu. Mày rỗng lớn nhất dài 2-2,2 mm, rộng 2-2,5 mm, mặt ngoài có lông nhung thưa và đứng, mặt trong có lông dài, gân 5-7 nổi, gân giữa kéo dài tạo thành mũi ngắn ở đầu và cứng. Mày ngoài dài 5-6 mm, rộng 2-3 mm, mặt ngoài có lông cứng và đứng, gân 9-11 nổi rõ. Mày trong dạng cánh thuyền, dài gần bằng mày ngoài, có lông mềm, dày ở cánh thuyền. 3 mày cực nhỏ, hình trứng ngược dài 2-2,2 mm, rộng 1-1,2 mm, mép có lông mềm và thưa dài 0,5 - 0,6 mm. Có 6 nhị, nhô ra ngoài, chỉ nhị dạng chỉ, rời. Nhị dài 3 mm, rộng 1 mm. Ba (3) đầu nhụy trong đó hai xuất phát từ đỉnh của bầu qua vòi nhuỵ và cái còn lại xuất phát trực tiếp từ đỉnh của bầu. Vòi nhụy và đầu nhuỵ dạng bản. Quả thóc hình trụ thuôn dài. 

Maclurochloa locbacensis (from the holotype). — A: Culm leaf. — B: Branch complement. — C:Flowering branches. — D: Section of flowering branch. — E: Pseudospikelet. — F: Ventral view of palea. — G: Dorsal view of palea. — H: Lodicules. — I: Stamen. — J: Gynoecium.

Phân bố: Giang Lộc Bắc thường gặp ở trong rừng Lộc Bắc thuộc Bảo Lâm, Lâm Đồng trên độ cao 890-900 m so với mực nớc biển, trong vùng rừng sau khai thác kiền kiền. Hoa và quả được thu thập tháng 8 năm 2005. 

Annales Botanici Fennici 51(5):326-328. 2014
Maclurochloa locbacensis (Poaceae), a New Species of Climbing Bamboo from Vietnam
Hoang Nghia Nguyen 1,* & Van Tien Tran 2
1) Vietnamese Academy of Forest Science, Dong Ngac, Tu Liem, Hanoi, Vietnam
2) Dalat University, 1 Phu Dong Thien Vuong Street, Da Lat, Lam Dong, Vietnam
* corresponding author's e-mail: nhnghia@netnam.vn

Abstract: A clambering bamboo from southern Vietnam is described as a new species, Maclurochloa locbacensis N.H. Nguyen & V.T. Tran (Poaceae, Bambusoideae) and illustrated in line drawings. It is similar to M. montana and M. tonkinensis, but differs by having deeply concave culm sheaths and flat stigmas.
For final PDF version, please visit  
theo Nguyễn Hoàng Nghĩa và Trần Văn Tiến

0 nhận xét:

Post a Comment

Cảm ơn bạn đã để lại ý kiến, giúp chúng tôi cung cấp thông tin đầy đủ hơn nữa!