12/10/2014

Các khu bảo tồn sinh vật tại các vùng biển lớn

Khu bảo tồn sinh vật biển (MPAs) là khu bảo tồn thiên nhiên ngoài đại dương với mục đích bảo vệ đa dạng sinh học biển và cung cấp nơi sinh sống cho các lòai đang bị đe dọa và quần thể cá với mục đích thương mại. Hiện nay, đã có khoảng 2% các đại dương đang được bảo vệ, trong khi đó có hơn 12% diện tích đất được bảo vệ. Một trong những mục tiêu chính của chương trình Đa dạng sinh học là phát triển các khu vực bảo tồn sinh vật biển bao phủ đến 10% diện tích toàn mặt nước biển. 


Ngày nay, hầu hết các khu vực bảo tồn sinh vật biển gần bờ đều do các quốc gia tự quản lý. Thuật ngữ “Biển chung”, dùng để chỉ các vùng biển nằm cách xa hơn 200 dặm so với đất liền, và công tác bảo vệ biển rất bị hạn chế. Một trong những thách thức lớn khi muốn tăng trưởng cả về số lượng lẫn quy mô của các khu vực bảo tồn sinh vật biển đó là tại các vùng biển này, không quốc gia nào có thể độc lập thành lập 1 khu bảo tồn sinh vật biển như các vùng biển gần bờ.
Diện tích các khu bảo tồn sinh vật biển sẽ phải tang lên rất nhiểu để có thể đạt được mục tiêu đến 2020 (Nguồn: UNEP-WCMC 2012).

Ngày nay, các vùng Biển chung có vai trò rất quan trọng. Theo như CBD, các vùng biển này bao phủ 2/3 tổng diện tích bề mặt của đại dương, và nắm giữ số lượng lớn đa dạng sinh học các loài động thực vật. Mặc dù trên thế giới có một khuôn khổ pháp lý quốc tế bao gồm sự có mặt của các vùng Biển chung (Theo Công ước LHQ về luật biển UNCLOS), nó vẫn chỉ tập chung vào những khía cạnh cụ thể như đánh bắt cá, dẫn đường, ô nhiễm hay khai thác khoáng sản dưới đáy biển, nhưng chưa có công ước nào liên quan đến việc thành lập các khu bảo tồn sinh vật biển.

Hiện nay, có rất ít các khu bảo tồn sinh vật biển tại khu vực Biển chung. Vào năm 2002, có một ví dụ: các quốc gia láng giềng bao gồm Ý, Pháp và Monaco đã ký kết một thỏa thuận gọi là “Thỏa thuận vùng của biển Pelagos” trên vùng biển Địa Trung Hải. Các quốc gia đã đi đến thống nhất mỗi bên sẽ kiểm soát tàu thuyền của mình trên khu vực này nhưng không kiểm soát các thuyền của nước khác. 
Bản đồ thế giới với các vùng Biển chung (màu xanh) nằm cách đất liền ngoài 320km. Đây là khu vực tự do không chịu sự ảnh hưởng luật pháp bất kỳ một quốc gia nào. (Nguồn: EoE 2012)

Một ví khác là “Khu bảo tồn sinh vật biển Nam Orkneys” nằm trong vùng nước lạnh của Antarcia. Đây là khu bảo tồn được thành lập vào năm 2010 nhưng đến nay vẫn ngăn cấm đánh bắt cá. Khu bảo tồn được xây dựng bởi 35 quốc gia thành viên được gọi với cái tên Ủy ban bảo tồn sinh vật biển Nam Cực. Mọi thỏa thuận liên quan đến khu vực Biển chung chỉ có hiệu lực với các quốc gia ký kết, quyền lợi của các quốc gia khác không bị ảnh hưởng. Điều này có nghĩa là các quốc gia ký kết thỏa thuận không thể tạo ra những quy tắc rằng buộc đối với các quốc gia khác. 

Bởi vậy, công tác bảo vệ khu vực biển tại vùng Biển chung sẽ vô cùng khó khăn nếu không có một điều khoản quốc tế mới (ví dụ như 1 thỏa thuận bổ sung theo UNCLOS). Tuy nhiên, một thỏa thuận như thế sẽ rất khó để thiết lập bởi lẽ nó có thể giới hạn số lượng thuyền đánh cá vào khu vực ngư trường đánh bắt quan trọng, và việc thực hiện rất khó khăn và tốn kém.

Nguồn:

0 nhận xét:

Post a Comment

Cảm ơn bạn đã để lại ý kiến, giúp chúng tôi cung cấp thông tin đầy đủ hơn nữa!