08/09/2014

Tỏi rừng thế: loài mới phát hiện ở Quảng Bình

Ảnh hoa loài Tỏi rừng thế Tupistra theana. Ảnh Phạm Văn Thế.
(BiodiVn) Vào tháng 5 năm 2011, Trung tâm Bảo tồn thực vật Việt Nam (CPCVN, Hà Nội) tổ chức đợt khảo sát đa dạng thực vật dài ngày đối với các khu rừng còn sót lại dọc trên tuyến đường Hồ Chí Minh (giới hạn trong các tỉnh Hà Tĩnh, Nghệ An, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế Quảng Nam) được tài trợ bởi Hội Địa lý Hoa Kỳ. 
Một trong những kết quả đáng lưu ý của đợt khảo sát đó là mô tả và công bố 6 loài mới cho khoa học thuộc họ Thiên môn đông Asparagaceae. Các loài mới này bao gồm 5 loài trong chi Huệ đá Peliosanthes là:
Huệ đá lá bạc Peliosanthes argenteostriata (Phân bố: Quảng Bình, Lào), 
Huệ đá hoa lớn Peliosanthes grandiflora (Phân bố: Lào Cai, Lai Châu, Vĩnh Phúc), 
Huệ đá tuyết Peliosanthes nivea (Phân bố: Quảng Trị), 
Huệ đá hoa cong Peliosanthes retroflexa (Phân bố: Quảng Bình
và 1 loài chi Tỏi rừng Tupistra là:
Tỏi rừng thế Tupistra theana (Phân bố: Quảng Bình). 
Công bố này được đăng tải trên tạp chí Taiwania năm 2012, số 57(2).
Chùm hoa Tỏi rừng thế Tupistra theana trong tự nhiên. Ảnh Phạm Văn Thế
Trong khuôn khổ bài viết này, chúng tôi xin giới thiệu loài Tỏi rừng thế Tupistra theana được phát hiện tại khu vực rừng núi đá vôi Tuyên Hoá và Minh Hoá tỉnh Quảng Bình.
Màu tía - đỏ đặc trưng của Tỏi rừng thế Tupistra theana. Ảnh Phạm Văn Thế
Tỏi rừng thế Tupistra theana Aver. et N. Tanaka, sp. nov. là loài mọc trên đá vôi, tập trung thành từng bụi nhỏ một vài cây đến lớn hơn chục cây. Thân rễ của chúng ngắn, thẳng, có nhiều đốt và cứng. Thân rễ dài chừng 10 cm, có đường kính tầm 2 cm. Thân chính cao dưới 3 cm, mang 3-5 lá bẹ. Lá bẹ có cuống dài 30-60 cm, phiến lá dài 40-70 (80) cm, rộng 3-6 cm. Hoa xuất hiện ở chót thân, mang nhiều hoa không cuống, có nhiều mo ngắn bao phủ. Hoa có màu tía-đỏ, đường kính dưới 1 cm. Hoa xuất hiện vào tháng 4, 5, quả vào tháng 7, 8.
Những bông hoa không cuống. Ảnh Phạm Văn Thế
Tên của loài này được đặt theo tên của nhà Thực vật trẻ Phạm Văn Thế (Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật, VAST), là người đã thu được những mẫu có hoa hoàn hảo trên vách đá ở khu vực phân bố của chúng vào đúng ngày sinh nhật của anh ấy. 
Cận cảnh 1 bông hoa Tỏi rừng thế Tupistra theana. Ảnh Phạm Văn Thế
Sinh thái: Tỏi rừng thế Tupistra theana phân bố tại các khu rừng nguyên sinh và thứ sinh khô thường xanh cây lá rộng trên những vách đá tai mèo lởm chởm sắc nhọn của núi đá vôi ở độ cao 200-700 (800) m trên mặt biển. Các vách đá này thường dưới tán rừng râm mát và gần với đỉnh của ngọn núi. 
Bầu hoa ngắn, nhuỵ dầy và nhị rộng là đặc trưng khác biệt của Tỏi rừng thế Tupistra theana. Ảnh Phạm Văn Thế
Tình trạng bảo tồn: Tại khu vực nghiên cứu phát hiện loài này rất hiếm, có thể đề nghị tình trạng bảo tồn ở mức độ Nguy cấp (EN)
Phân bố: mới chỉ tìm thấy tại khu vực mẫu chuẩn ở huyện Minh Hoá và Tuyên Hoá tỉnh Quảng Bình
Một bụi Tỏi rừng thế Tupistra theana trong tự nhiên. Ảnh Phạm Văn Thế
Loài mới này được phân biệt với tất cả các loài khác cùng chi do có đặc điểm lá rất dài và mảnh, bầu hoa ngắn, nhuỵ dầy và nhị rộng.
Để xem chi tiết bằng tiếng Anh, xin mới click vào đường link: 

0 nhận xét:

Post a Comment

Cảm ơn bạn đã để lại ý kiến, giúp chúng tôi cung cấp thông tin đầy đủ hơn nữa!