10/08/2014

Loài mới "Huệ đá hoa đen" phát hiện ở Quảng Nam

Chùm hoa Huệ đá hoa đen Peliosanthes nutans. Ảnh Phạm Văn Thế
(Biodivn) Một trong những kết quả của đợt khảo sát đa dạng thực vật năm 2011 do Trung tâm Bảo tồn thực vật (CPC, Hà Nội) tổ chức là phát hiện ra một loài thực vật mới Huệ đá hoa đen Peliosanthes nutans, họ Thiên môn đông Asparagaceae. Đợt khảo sát này thực hiện trên các khu rừng còn sót lại dọc trên tuyến đường Hồ Chí Minh (giới hạn trong các tỉnh Hà Tĩnh, Nghệ An, Quảng Bình, Quảng TrịThừa Thiên Huế và Quảng Nam) được tài trợ bởi Hội Địa lý Hoa Kỳ. Loài thực vật này được phát hiện tại khu vực Đại Lộc tỉnh Quảng Nam và được công bố trên tạp chí Taiwania năm 2012 (số 57(2)).
Cùng trong công bố đó, 5 loài mới khác cũng được mô tả. Chúng gồm 4 loài chi Huệ đáHuệ đá lá bạc Peliosanthes argenteostriata (Quảng Bình, Lào), Huệ đá hoa lớn Peliosanthes grandiflora (Lào Cai, Lai Châu, Vĩnh Phúc), Huệ đá tuyết Peliosanthes nivea (Quảng Trị), Huệ đá hoa cong Peliosanthes retroflexa  (Quảng Bình) và 1 loài chi Tỏi rừng là Tỏi rừng thế Tupistra theana (Quảng Bình). Trong khuôn khổ bài này chúng tôi chỉ miêu tả một loài, những loài khác sẽ viết chi tiết trong các bài tới.

Huệ đá hoa đen trong sinh cảnh tự nhiên. Ảnh Phạm Văn Thế
Huệ đá hoa đen Peliosanthes nutans Aver. et N. Tanaka, sp. nov. là loài thân cỏ, có thât rất ngắn, mọc trên đất, hơi trườn hoặc nghiêng. Thông thường thân dễ dài 3-5 cm, mang nhiều rễ cứng dạng gỗ. Chúng mọc thành bụi mang từ 2 đến 5 thân rễ. Lá cong mạnh về phía dưới, cuống lá khá dài, dài đến 10 cm. Phiến lá dạng elip hẹp đến elip, dài 6-12 cm, rộng 1.5-3.5, màu xanh mờ đục. 
Hoa nở luân phiên nên giữ cho hoa Huệ đá hoa đen rất lâu tàn. Ảnh Phạm Văn Thế.
Hoa chùm mọc luân phiên, mang phải đến 20 hoa nở luân phiên từ gốc lên. Chùm hoa dài tầm 20 cm, trong đó cuống cụm hoa dài khoảng hơn 4 cm. Mỗi hoa mang hai lá bắc ở gốc của cuống hoa. Hoa nở rộng có đường kính 1,5 cm, màu tím đen hoặc gần đen và hầu như các bộ phận của chùm hoa đều đồng màu như vậy. Hoa nở vào tháng 5-6 hàng năm.
Chúng ra vài chùm hoa một lúc do cụm cây mang đến 5 thân. Ảnh Phạm Văn Thế
Sinh cảnh tự nhiên của chúng là rừng cây lá rộng nguyên sinh hoặc thứ sinh trên vách đá cát rất dốc ở độ cao 200-400 m so với mực nước biển. Chúng thường phân bố ở phần giữa của vách, dưới tán rừng. Tại khu vực rừng Quảng Nam thì loài này khá phổ biến, tuy nhiên chúng không phân bố rộng và cho đến hiện tại chúng vẫn là loài đặc hữu hẹp của tỉnh này. 
Những bông hoa mang màu sắc tự nhiên quyến rũ. Ảnh Phạm Văn Thế
Huệ đá hoa đen Peliosanthes nutans khác với tất cả các loài khác bởi nhiều đặc điểm, một trong các đặc điểm nổi bật đó là màu sắc hoa gần như đen. Hơn nữa chúng cũng chỉ phân bố giới hạn trong một khu vực nhỏ trên đá cát ở Quảng Nam. Hiện tại khu phân bố của chúng chỉ bị đe doạ nhẹ.
Sinh cảnh loài cây có màu hoa đen quyến rũ đó lá khu vực vách đá này. Ảnh Phạm Văn Thế
Có thể nói rằng màu hoa của chúng là rất hiếm, có giá trị làm cảnh cao. Chúng ta có thể nhân giống phát triển chúng bằng việc thu mẫu quả chín về ươm. Tuy nhiên công việc này cần phải có kế hoạch và kiểm soát chặt chẽ bởi nếu bị lạm dụng thì sẽ ảnh hưởng đến sự phát tán cúng như thế hệ cây con của chúng.  
Quả của chúng. Ảnh Phạm Văn Thế
Để cho Huệ đá hoa đen có thể trổ những bông hoa có màu sắc quyến rũ đó ta phải chọn giá thể là đất rừng tơi và hơi khô. Đặc biệt cần được che ánh nắng trực tiếp đồng thời giữ cho môi trường ẩm thích hợp. Trong điều kiện tốt, chúng có thể cho ra nhiều chùm hoa cùng một lúc và rất lâu tàn.
Để xem chi tiết bằng tiếng Anh, xin mới click vào đường link: 

0 nhận xét:

Post a Comment

Cảm ơn bạn đã để lại ý kiến, giúp chúng tôi cung cấp thông tin đầy đủ hơn nữa!