14/06/2014

Bảo tồn, quản lý và phát triển Đa dạng Sinh học

(biodivn.blogspot.com) Chương IV trình bày một loạt các khả năng có thể áp dụng để bảo tồn và sử dụng hợp lý ĐDSH. Các khả năng đó là các công cụ, các biện pháp có thể sử dụng để bảo vệ các loài hay các dạng gen, các sinh cảnh và HST trong điều kiện thiên nhiên và ở các mức độ khác nhau từ một vùng nhỏ hẹp, đặc biệt dành cho một số hoạt động nào đó, cho đến một vùng sinh học hay một vùng cảnh quan rộng lớn hơn. Đó cũng có thể là các công cụ, các biện pháp có thể sử dụng để quản lý các hoạt động nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản hay du lịch sinh thái thế nào cho phù hợp, vừa thu được lợi nhuận vững chắc, ngày càng cao mà vẫn bảo tồn được ĐDSH, các nguồn tài nguyên sinh học, các HST tự nhiên là cơ sở của các hoạt động đó. 
Kinh nghiệm tại nhiều nước đã chứng tỏ rằng công tác bảo tồn nguyên vị phải có mối liên hệ chặt chẽ với các hoạt động bảo tồn chuyển vị , nhờ đó mà lưu giữ được nguồn hạt giống, các giống cây con quý, hiếm, nhân nuôi được các loài có nguy cơ bị tiêu diệt và có thể cung cấp các phương pháp hồi phục các quần xã sinh vật, các HST bị suy thoái tại các khu bảo tồn nguyên vị. 
Để cho công cuộc bảo tồn ĐDSH thành công, các chính phủ, các cộng đồng và các doanh nghiệp phải cùng nhau cam kết tham gia vào công tác bảo tồn ĐDSH và cố gắng tạo mọi điều kiện để nâng cao khả năng, nguồn lực cho các hoạt động bảo tồn ĐDSH dựa vào các hiểu biết và kinh nghiệm đã được thực hiện trong nước, ở các nước khác, ở nhiều vùng trên thế giới. Kinh nghiệm cũng cho thấy rằng hiện nay đã có khá nhiều các loại công cụ, phương pháp đủ để đáp ứng được hầu hết các hoàn cảnh. Cũng rõ ràng là hiện nay các kiến thức khoa học, các kỷ thuật và các thông tin đã có, có thể giúp đỡ các nhà quản lý tham khảo, nghiên cứu để thay đổi hay điều chỉnh để cho các công cụ, các biện pháp được sử dụng phù hợp với các điều kiện của địa phương mình. 
Đối với nhiều nước, yếu tố gây hạn chế chính trong công việc thực hiện các chính sách, chiến lược, kế hoạch hành động bảo tồn và sử dụng bền vững ĐDSH, có lẽ là chưa có đầy đủ năng lực để quản lý nguồn tài nguyên ĐDSH quý giá của nước mình. Điều đáng chú ý nhất, là thành quả của công cuộc quản lý các chương trình bảo tồn và sử dụng bền vững ĐDSH sẽ tuỳ thuộc phần lớn vào nước đó có thể động viên được nguồn nhân lực của nước mình tham gia vào công việc thiết kế và thực hiện các kế hoạch đặt ra, từ nguồn hiểu biết khoa học đến các hoạt động thực tiễn, như công việc điều tra cơ bản tài nguyên đến việc khai thác công nghệ sinh học, xây dựng và quản lý các khu bảo tồn thiên nhiên hay không? Cũng cần thiết phải có các cơ sở vật chất, như cơ quan để làm việc, các trang thiết bị nghiên cứu, các cơ sở đào tạo, phương tiện giao thông, vận tải v..v.. phù hợp để thực thi mọi hoạt động đề ra. Và cuối cùng là phải có nguồn lực tài chính phù hợp. Có nhiều cách tiếp cận để giúp các nước tìm kiếm nguồn tài chính, để trang trải mọi công việc, ít nhất là để thực hiện được bước khởi đầu là xây dựng chiến lược và chương trình hành động bảo tồn ĐDSH. 
Tiếp theo là các quốc gia cần sớm chuyển sang giai đoạn triển khai việc xây dựng các dự án, chương trình bảo tồn bằng cách sử dụng các công cụ, các biện pháp để chọn ra được những hành động phù hợp. Nơi nào thấy rằng phải áp dụng biện pháp quản lý thích nghi thì phải sẵn sàng để điều chỉnh kế hoạch khi điều kiện thay đổi, hay có những thông tin mới. Việc nghiên cứu tiếp theo là cần thiết để giúp cho các nhà quyết định chính sách có thêm những hiểu biết về tình trạng tài nguyên, để họ có được quyết định đúng đắn hơn. 
Điều thực tế, là tại nhiều nước, do dân số tăng nhanh, mà nhu cầu về lương thực, nước, đất nông nghiệp và nhiều thứ nguyên vật liệu khác được khai thác từ rừng, biền và cả các dịch vụ môi trường ngày càng tăng, trong lúc đó các tài nguyên thiên nhiên lại đang bị cạn kiệt một cách nhanh chóng. Để thoát ra khỏi những khó khăn chồng chất nói trên, chỉ có con đường là tận dụng những hiểu biết, kỷ thuật và thông tin đang có để tìm ra những biện pháp đúng đắn nhất phù hợp với điều kiện cụ thể của đất nước mình, hay của vùng để đất nước và cộng đồng phát triển một cách bền vững mà vẫn bảo tồn được nguồn tài nguyên ĐDSH, cơ sở của sự sống còn và phát triển.(biodivn.blogspot.com).
Tài liệu tham khảo: Đa dạng Sinh học và Bảo tồn, Bộ Tài nguyên và Môi trường, 2005. 
Xem thêm: