07/06/2014

Chức năng và Quá trình của Hệ sinh thái

Việc đốt đồng cỏ để bảo toàn HST, các chủng quần và ĐDSH đã được biết từ lâu tại nhiều vùng trên trái đất.. Trong ảnh: một thời gian ngắn sau khi cháy ở rừng Khộp, những cây họ Dầu vẫn tồn tại và những đám cỏ đang nảy những mầm xanh mới, hình 2013.
(Tiếp theo: ) 
(biodivn.blogspot.com) Để nâng cao khả năng bảo tồn đôi khi cần thiết phải duy trì một số chế độ can thiệp vào thiên nhiên như trồng thêm cây rừng, thả thêm các loài động vật, đốt đồng cỏ, cắt cỏ, tạo lũ nhân tạo, chặt cây để cải thiên sinh cảnh cho một số loài đặc biệt. Ví dụ khi xây dựng một khu vực thành khu bảo tồn, tại đây do tác động và sử dụng của con người mà sinh cảnh tự nhiên đã bị biến đổi và một số loài động vật biến mất.

Hay khi xây đập giữ nước, chế độ lũ lụt hàng năm bị thay đổi mà một số loài cá không còn điều kiện đẻ trứng theo mùa và biến mất hay giảm số lượng. Để hồi phục lại các loài động vật , đầu tiên cần phải hồi phục lại sinh cảnh. Một vài yếu tố đặc biệt có trong thiên nhiên, ví dụ các cây chết trong rừng hay điểm muối có vai trò rất quan trong cho sự phát triển của một số loài động vật hoang dã hiếm sinh sống trong những khu vực hẹp. Khi những điều kiện này giảm sút, số lượng cá thể của các loài có liên quan cũng bị giảm sút nhanh chóng. Vì thế mà việc bảo tồn, hồi phục và thúc đẩy các quá trình và chức năng của các Hệ sinh thái (HST) nhiều khi là những hợp phần rất quan trọng của công việc quản lý.
Việc đốt đồng cỏ để bảo toàn HST, các chủng quần và Đa dạng sinh học (ĐDSH) đã được biết từ lâu tại nhiều vùng trên trái đất. Lửa là một yếu tố tự nhiên tại một số HST và có ý nghĩa kìm hãm tại nhiều vùng làm cho một số loài không xâm nhập và phát triển được còn các loài chịu lửa thì phát triển bình thường và qua nhiều thế hệ đã tạo hình cho HST đó, như HST đồng cỏ, HST rừng khô rụng lá - rừng khộp ở Tây Nguyên... Để bảo tồn các kiểu HST tương tự và một số loài hiếm tại đó, người quản lý đôi khi cũng cần phải dùng đến lửa để đốt một cách định kỳ.
Tính đa dạng của các HST ĐNN chịu ảnh hưởng rất lớn của sự thay đổi chế độ thuỷ văn trong vùng. Mực nước cao hay thấp và thời gian ngâm nước dài hay ngắn là những yếu tố rất quan trọng của sự tồn tại của nhiều loài sinh sống tại HST ĐNN. Các dự án thuỷ lợi, xây dựng đập giữ nước, đào kênh, các biện pháp khống chế lũ lụt thường gây tác động rất lớn đến sự đa dạng và phong phú của các loài sinh sống tại ĐNN và ven sông hồ. Tại VQG Tràm Chim, mực nước quá cao trong thời gian nhất định trong năm làm cho cỏ năn không mọc được và đã ảnh hưởng đến số lượng sếu đầu đỏ tại đây. Cũng tại đây để rừng tràm, một sinh cảnh cần thiết cho sếu đầu đỏ nghỉ qua đêm, phát triển bình thường phải có một thời gian trong năm không bị ngâm nước. Vì thế để bảo tồn ĐNN Tràm Chim và loài sếu đầu đỏ cần thiết phải có biện pháp khống chế mực nước trong năm tại đây cho phù hợp với sự phát triển của rừng tràm và loài cỏ năn. (biodivn.blogspot.com).
Tài liệu tham khảo: Đa dạng Sinh học và Bảo tồn, Bộ Tài nguyên và Môi trường, 2005. 

Xem thêm: