14/06/2014

Phương hướng đào tạo cán bộ đa dạng sinh học

(biodivn.blogspot.com) Đào tạo cán bộ về đa dạng sinh học là một nhiệm vụ vừa cấp bách nhưng cần phải tiến hành trong một thời gian tương đối dài, và cần thực hiện theo từng bước. Hiện nay, công tác đào tạo các bộ ĐDSH có những thuận lợi và khó khăn sau. 
a. Khó khăn 
- Ở các trường đại học vẫn chưa đủ cán bộ chuyên sâu về ĐDSH để giảng dạy các vấn đề quan trọng của ĐDSH. Phần lớn các cán bộ có kiến thức sâu về ĐDSH ở nước ta hiện nay đã cao tuổi, lực lượng trẻ còn ít về số lượng và kinh nghiệm giảng dạy; 
- Kinh phí dành cho đi thực địa và viết giáo trình chuyên sâu về ĐDSH còn rất hạn hẹp; 
- Các địa phương đặc biệt là các huyện miền núi, ven biển và hải đảo rất thiếu cán bộ có trình độ nên khó cử cán bộ đi học các chuyên đề, khóa đào tạo về nuôi trồng và ĐDSH; 
- Sức ép về gia tăng dân số và tình trạng nghèo đói ở nhiều vùng khó khăn là những thách thức lớn đối với việc bảo vệ ĐDSH và môi trường nên nhiều cán bộ địa phương không muốn nâng cao trình độ hiểu biết về lĩnh vực này. 
b. Thuận lợi 
- Một trong những thuận lợi quan trọng nhất là sự quan tâm của Đảng và Nhà nước. Phải nói rằng, chưa bao giờ sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với sự nghiệp bảo vệ ĐDSH lại sâu sắc như hiện nay. Ngoài những chủ trương qua trọng về bảo vệ tài nguyên, môi trường, Đảng và Nhà nước đã đưa ra những kế hoạch thực hiện những chương trình về bảo vệ tài nguyên, môi trường như Chương trình trồng 5 triệu ha rừng; 
- Sự tăng trưởng về kinh tế, những tiến bộ về khoa học kỹ thuật là cơ hội quan trọng để giúp thực hiện các chủ trương của nhà nước đề ra. Đó cũng là nền tảng quan trọng để giúp cải thiện đời sống các cộng đồng dân tộc ở mọi miền đất nước và tạo nhiều điều kiện thuận lợi hơn cho công tác giáo dục và nâng cao nhận thức về ĐDSH; 
- Trình độ học vấn của cộng đồng tăng lên đáng kể, đến nay đã có 96,24 số xã phường đạt tỷ lệ phổ cập giáo dục tiểu học và xóa mù chữ. 
Do đó, có điều kiện cho các cơ sở đào tạo phát triển đội ngũ cán bộ giảng dạy, viết và cải tiến chương trình giáo dục ĐDSH . 
c. Phương hướng đào tạo 
Đào tạo cán bộ quản lý, cán bộ xây dựng chính sách 
Trong chiến lược quản lý hệ thống KBTTN VN đến 2010 của Thủ tướng chính phủ đã ghi rõ các mục tiêu, nội dung và các hành động để đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao kiến thức và kỹ năng bảo vệ. Trong văn bản này cũng đã đề cập việc đẩy nhanh công tác đào tạo cán bộ truyền thông về bảo tồn ĐDSH và bảo vệ các khu BTTN: " Đào tạo cán bộ truyền thông về bảo tồn ĐDSH và bảo vệ KBTTN và xem họ là lực lượng nòng cốt được giao nhiệm vụ nâng cao nhận thức về bảo tồn ĐDSH ở cấp cơ sở. Tăng cường bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng thực hiện công tác tuyên truyền về bảo tồn ĐDSH và quản lý KBTTN cho cán bộ quản lý KBTTN." 
Đối với đào tạo cán bộ cho các chi cục kiểm lâm, các khu bảo tồn, VQG... nên đào tạo về nhận biết một số loài động thực vật rừng chủ yếu; điều tra giám sát ĐDSH; xây dựng quản lý phòng tiêu bản thực vật và động vật; sử dụng bền vững lâm sản ngoài gỗ; luật và chính sách trong công tác quản lý bảo vệ rừng; nông lâm kết hợp, kỹ thuật lâm sinh cho rừng thứ sinh nghèo, kỹ năng giao tiếo thúc đẩy cộng đồng (phụ lục) và đặc biệt cần quan tâm đào tạo các cán bộ điều tra giám sát ĐDSH (Vũ Tiến Hinh, 2002). 
Đào tạo ở các trường đại học và cao đẳng 
Trong những năm tới, phương hướng đào tạo ĐDSH sẽ tập trung vào những vấn đề chính sau (Trương Quang Học, 2001): 
- Đào tạo cán bộ về lĩnh vực phân loại, di truyền và sinh thái học. Nội dung nghiên cứu và đào tạo tập trung vào kiểm kê ĐDSH để đặt nền móng cho sự phát triển phân loại sinh học, xây dựng phát triển mạng lưới các nhà phân loại nghiệp dư địa phương; 
- Đào tạo cán bộ quan trắc quần thể và HST phục vụ nghiên cứu diễn biến của các quần thể, HST và đánh giá tác động của con người tới chúng; 
- Đào tạo chuyên gia nghiên cứu và đánh giá về mặt kinh tế, xã hội của ĐDSH nhằm hệ thống hóa các kiến thức bản địa về sử dụng ĐDSH, xây dựng cơ sở khoa học cho việc sử dụng bền vững ĐDSH, xây dựng vùng đệm. 
Đào tạo đội ngũ cán bộ phục vụ cho nhiệm vụ giáo dục và đào tạo trong trường phổ thông và cho cộng đồng, đào tạo cán bộ đại học và sau đại học đặc biệt trong các lĩnh vực phân loại học, sinh thái học và bảo tồn thiên nhiên, nâng cao trình độ về ĐDSH cho hệ thống cán bộ quản lý từ trung ương tới địa phương. 
Đào tạo giáo viên dạy về môi trường và ĐDSH cần chú ý những kiến thức về pháp luật và bảo vệ môi trường như Luật bảo vệ và phát triển rừng, các quyết định, nghị định, chỉ định và thông tư liên quan đến KBT và ĐDSH. Giáo viên cũng nên biết các thông tin về giá trị sinh thái, kinh tế, du lịch và khoa học của KBT để có được cách suy nghĩ, thói quen và hành động khác nhau nhằm hỗ trợ sử dụng bền vững tài nguyên ĐDSH. 
Vì đây là một lĩnh vực đa ngành, tài liệu giảng dạy có thể lồng ghép vào các môn khác nhau như Sinh học, Địa lý, khoa học xã hội và nhân văn, Luật, khoa học tự nhiên, Giáo dục công dân và các hoạt động ngoại khóa. Nội dung phải phong phú, linh hoạt và có thể áp dụng vào điều kiện tự nhiên, kinh tế xã họi và điều kiện sống ở mỗi địa phương (WWF; Cục Kiểm lâm, 2002). 
d. Chương trình đào tạo 
Về chương trình đào tạo, trong văn bản Chiến lược quản lý hệ thống KBTTN VN đến 2010 đã ghi rõ: 
- Cần xây dựng chương trình giám sát, đánh giá ĐDSH ở các KBTTN. Việc điều tra giám sát ĐDSH góp phần tăng cường kiến thức quản lý với mục đích rõ ràng, phương pháp và chương trình cụ thể, có tài liệu tham khảo ở các bảo tàng chất lượng tốt; 
- Xây dựng chương trình đào tạo phù hợp với 3 loại đối tượng: người xây dựng chính sách và ra quyết định, chuyên gia và kỹ thuật viên, những người sử dụng tài nguyên sinh học. 
Để thực hiện được các ý tưởng trên đây của Chính phủ cần có sự đầu tư của Nhà nước, Bộ TN và MT về kinh phí và chất xám để xây dựng các chương trình cụ thể và giáo trình chuẩn.(biodivn.blogspot.com).
Tài liệu tham khảo: Đa dạng Sinh học và Bảo tồn, Bộ Tài nguyên và Môi trường, 2005. 
Xem thêm:

0 nhận xét:

Post a Comment

Cảm ơn bạn đã để lại ý kiến, giúp chúng tôi cung cấp thông tin đầy đủ hơn nữa!