19/06/2014

Loài cá không mắt Schistura mobbsi ở hang Phượng Hoàng

Cá mù ẩn mốp si Schistura mobbsi không có mắt, không có sắc tố và hàng vẩy hạn chế. Ảnh http://blog.nature.org/
(biodivn.blogspot.com) Vào cuối năm 2012, tạp chí Ichthyological Exploration of Freshwaters (Vol. 23, No. 3, pp. 237-244, 4 figs., 1 tab., November 2012) đã công bố một loài cá kỳ lạ mới ở Việt Nam của hai tác giả Maurice Kottelat và Craig Leisher. Loài cá mới kỳ lạ này không hề có mắt, không có sắc tố trên da và ít vảy được đặt tên Schistura mobbsi, được phát hiện trong một hang động kỳ bí mang tên Phượng Hoàng ở tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam. Sự kỳ lạ về loài cá và những thông tin của chúng hầu như không được biết đến ở Việt Nam. Do vậy, tuy bài báo công bố cách đây vài năm nhưng biodivn.blogspot xin phép được đăng lại để mọi người hiểu rõ hơn về loài cá bí ẩn này.
Hang động vẫn là một trong các hệ sinh thái chưa được khám phá nhất; các nhà khoa học vẫn đang khám phá ra loài mới. Ảnh http://blog.nature.org/
Hơn 10 năm trước đây, sâu bên trong một hang động hẻo lánh ở miền Bắc Việt Nam, Craig Leisher nhằm đèn pha của mình xuống mặt nước. Nhiều loại cá lạ mắt nhỏ lóe lên bởi bởi đèn. Ông chuẩn bị sẵn sàng vợt của mình và nhanh chóng cố gắng để múc lên nhưng nhưng thất bại. Ông đã cố gắng một lần nữa, Leisher cuối cùng bắt được bốn loài cá. Phân tích sâu hơn cho thấy hai loài đã được khoa học biết đến, một là một loài mới và một loài bí ẩn.
Loài cá mới, Cá mù ẩn mốp si Schistura mobbsi, không có mắt, không có sắc tố, lỗ mũi lớn và vảy hạn chế (giảm cách cá chuyển động). Nó là một loại Cá chuột (Loach) - một chi ở sông, bao gồm cả sông ngầm và trên mặt đất.
Tại sao mất 10 năm thì Schistura mobbsi mới được mô tả và xuất hiện công khai trong các tài liệu khoa học?
Vị trí của Phượng Hoàng Cave, nơi Leisher và Mobbs đã khám phá của họ. Ảnh http://blog.nature.org/
Xuất phát từ một câu trong sách Hướng dẫn du lịch.
Năm 2002, Leisher đang sống ở Việt Nam và tìm kiếm địa điểm mới để lặn trong thời gian rảnh rỗi của mình. Bây giờ là một nhà khoa học xã hội đối với công việc bảo tồn, Leisher có mang một chút của người đàn ông cổ điển - một thợ lặn nghiệp dư, người gần đây đã dành một năm sống nhờ lưới với gia đình của mình.
"Một phiên bản hướng dẫn cũ của Lonely Planet về Việt Nam đề cập đến một hang động với một dòng sông đã làm cho ý tưởng về một điểm dừng tốt trên con đường phía bắc từ Hà Nội, "Leisher nói. Tò mò, người bạn và đồng nghiệp của thợ lặn Leisher, Jerry Mobbs, đặt ra để tìm các hang động một ngày cuối tuần. "Đi sâu vào một hang động mà chưa bao giờ được khám phá có lẽ là cảm giác kinh hãi lớn nhất trong thám hiểm hang động," giải thích Leisher. "Nhưng tất cả chúng ta thực sự muốn là một nơi để đi lặn." Sau khám phá ban đầu, thì nó là một vũng nước, Mobbs thấy rằng ông có thể lội lên sông, nó rất nông, không thể lặn được, đó là một sự thất vọng. Nhưng ông nghĩ nó có tiềm năng hấp dẫn mà ông chưa khám phá ra, vì vậy Mobbs thực hiện một kế hoạch để trở lại một lần nữa - lần này với Leisher.
Một loài Mù trong một nơi Mù 
Hang động là môi trường duy nhất - luôn luôn tối, với độ ẩm cao và hỗn hợp cụ thể của khí và chất dinh dưỡng. Chúng có thể có vẻ gần như không có sự sống, nhưng mỗi hang động là một đĩa petri rất có thể có khả năng thích nghi tiến hóa độc đáo. Và kỳ dị này cung cấp các tài liệu hấp dẫn đối với khoa học: Nghiên cứu gần đây về các loài cá hang động đã mang lại những hiểu biết mới về "nhịp sinh học", "giấc ngủ" và thậm chí cả "bằng chứng của siêu lục địa Gondwana" .
Trong chuyến đi đầu tiên của mình vào trong hang động, Leisher nhận thấy một số loại cá trên sông. Trên một chuyến đi tiếp theo ông đã mang vợt bắt bướm của mình - và phát hiện ra  khó  như thế nào để bắt một con cá mù.
"Hầu hết các loài cá hang động tôi đã thu thập được chúng khá chuyên nghiệp để tránh các loại lưới," John Sparks nói , trợ lý phụ trách trong các bộ phận của ngư học tại Bảo tàng Lịch sử tự nhiên ở thành phố New York. "Mặc dù chúng bị mù, chúng vẫn có khả năng tránh kẻ thù tiềm năng thông qua hệ thống laterosensory - cảm biến trên mõm và đầu."
Leisher cuối cùng đã ra khỏi hang với một Cá mù ẩn mốp si Schistura mobbsi . Mẫu dài 31 mm và rất mềm, làm cho khó khăn để đo lường và kiểm tra. Chỉ nhìn lướt qua, các nhà nghiên cứu kết luận chúng là loài cá hiếm và hoặc "một vật thể sống đặc biệt nào đó chưa được khám phá trong hang động" .
Một thập kỷ sau
Các khoa học về hang động sinh học chín muồi đã cho phép ẩn dụ: lờ mờ ánh sáng, mò mẫm trong bóng tối, - đó là phong cách sinh học gia. Thăm dò hang động tốn thời gian, và thu thập mẫu vật đầy đủ để xác định là điều thử thách lớn 
"Có thể phải mất một thời gian dài để làm nghiên cứu phân loại để xác định một loài mới hay không, đặc biệt là trong một khu vực ít được nghiên cứu, giải thích:" Leisher.
Nhưng 10 năm giữa việc phát hiện và và công bố Cá mù ẩn mốp si Schistura mobbsi có vẻ khá dài, phải không? Thực tế rằng, một thập kỷ sau không phải là quá tồi: Nghiên cứu gần đây đã tìm thấy trung bình để mô tả và công bố một loài mới, tính từ khi thu thập mẫu vật cho đến khi đầy đủ tư liệu là 21 năm. Các tác giả của các nghiên cứu đó ghi nhận nhiều lý do cho việc này.
"Vẫn còn một con cá bí ẩn nữa từ hang động đó, và có lẽ trong 10 năm nữa, chúng ta sẽ biết được nơi phù hợp của nó trong phân loại học" Leisher đùa.
Trong khi đó, ông nghi ngờ chẳng có ai đã khám phá hang động đó trong hơn 10 năm qua (hang Phượng Hoàng). Ông đã viết địa chỉ email của mình trên giấy không thấm nước và ghi chú lại vào đầu và cuối của hang động. Cho đến nay, ông đã không nhận được bất kỳ email nào. (biodivn.blogspot.com).
Tham khảo: 

0 nhận xét:

Post a Comment

Cảm ơn bạn đã để lại ý kiến, giúp chúng tôi cung cấp thông tin đầy đủ hơn nữa!