12/11/2013

"Quả" Thông đỏ bắc chín đỏ Taxus wallichiana var. chinensis

Để trả lời câu hỏi này có một cách khá dễ dàng đó là sử dụng công cụ tìm kiếm, chỉ vài giây là đã có hành nghìn kết quả. Nếu chúng ta chấp nhận cách như vậy thì nó cũng đồng nghĩa với việc chúng ta chấp nhận nó tuyệt chủng ngoài thiên nhiên.  Nhưng trước hết hãy hỏi ý kiến các bạn nhỏ đã, những chủ nhân tương lai của đất nước có đồng ý với bạn không?


Loài Thông đỏ bắc Taxus chinensis như trước đây vẫn thường gọi thì hiện nay được xếp vào dưới loài của Thông đỏ nam Taxus wallichiana. Như vậy chúng sẽ được gọi là Thứ Thông đỏ bắc với tên khoa học là Taxus wallichiana var. chinensis (Pilg.).

Chúng là loài cây gỗ có chiều cao đến 15 m với đường kính gốc khoảng 1 m, tán xoè rộng tuỳ thuộc vào địa hình. Nó được tìm thấy trên các đường đỉnh của rừng rậm thường xanh nguyên sinh mưa mùa nhiệt đới ở núi thấp có độ cao từ 900 đến 1500 m so với mực nước biển. Các loài Thông khác hỗn giao như Pơ mu, Bách vàng, Thông tre, Thông năm lá …Nơi phân bố của loài này được tìm thấy ở các tỉnh như Sơn La, Hà Giang, Tuyên Quang, Cao Bằng, Hoà Bình và Thanh Hoá, ngoài ra còn thấy ở miền Nam Trung Quốc.

Hình dạng lá và nón cái trưởng thành.

Cành lá phẳng và mang những chiếc lá dẹt, dài chỉ tầm 3 cm, rộng 0,5 cm và mang nón cái ở nách lá (Ảnh trên). Nón cái chín vào khoảng tháng 9, tháng 10 hàng năm. Khi nón cái đến độ chín thì đế nón phình lên đồng thời chuyển sang màu đỏ, còn phần màu nâu hạt dẻ ló ra khỏi đế đó chính là hạt, hạt không có vỏ quả nên được gọi là Hạt trần (Conifer) (Ảnh 2,3).  Có lẽ do quá trình tiến hoá mà đế quả có hình dạng và màu sắc như vậy để quyến rũ các loài chim nhằm mục đích phát tán được rộng hơn. 

Nón cái chín đỏ nhìn trực diện, phần màu đỏ lá đế nón

Ở nước ta có một loài Thông đỏ được gọi là Thông đỏ nam do chúng phân bố ở Miền Nam. Về hình thái cũng rất khó phân biệt được do chúng khác nhau không đáng kể. Có thể nói rằng chúng khác nhau về hình dạng lá, hình thái cây, tuy nhiên cũng rất cần các nghiên cứu về sinh học phân tử để phân biệt chúng được rõ ràng hơn. Thông đỏ bắc đang bị khai thác bán sang Trung Quốc. Người Trung Quốc sang VN thuê dân địa phương lên rừng đào cả gốc mang về. Với tình trạng đó Thông đỏ bắc có nguy cơ bị khai thác cạn kiệt, có chăng chỉ còn lại những cây con, hoặc những cây không đáng để khai thác. Chúng được liệt kê vào Danh mục Đỏ thế giới ở mức độ Nguy Cấp, ở Sách đỏ Viêt Nam chúng được liệt kê ở mức độ Hiếm. Hiện nay số lượng cá thể Thông đỏ bắc ngoài tự nhiên còn rất ít.  

 Nón cái chín nhìn ngang, phần màu nâu ló ra chính là hạt

Hiện đã có một vài tổ chức tiến hành bảo tồn chúng bằng cách giâm cành và có tỷ lệ thành công cao. Tuy nhiên để giữ và bảo tồn được chúng thì cần nâng cao nhận thức của người dân nhiều hơn nữa. Bảo tồn dựa vào cộng đồng đang là mô hình cho kết quả tốt. Bên cạnh đó cần nâng cao sức mạnh của luật pháp, đồng thời cần có những con người tâm huyết với rừng thì mới đạt được kết quả tốt. 

Xem thêm:





0 nhận xét:

Post a Comment

Cảm ơn bạn đã để lại ý kiến, giúp chúng tôi cung cấp thông tin đầy đủ hơn nữa!