11/11/2013

Cá cóc sần mới Tylototriton ziegleri ở Cao Bằng, Hà Giang

Trong một vài năm gần đây, các nhà khoa học liên tục phát hiện các loài động vật mới trong nhóm Bò Sát Ếch Nhái. Tuy nhiên vẫn còn rất nhiều loài Cá cóc còn chưa được mô tả, đang chờ đợi được khám phá trong tự nhiên của Việt Nam. Điển hình như hồi đầu năm 2013, các nhà khoa học vừa phát hiện loài Cá cóc sần mới cho khoa học và đặt tên chúng là Tylototriton ziegleri (Lưỡng cư: Urodela: Salamandridae) ở miền Bắc Việt Nam. Bài báo được công bố trên tạp chí Current Herpetology số 32(1) trang 34–49, bởi các tác giả Kantoni Shikawa, Masafumi Matsui (Đại học Kioto, Nhật Bản và Nguyễn Thiên Tạo (Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam).
Ảnh 1. Cá cóc Tylototriton ziegleri

Loài cá cóc này được tìm thấy ở tỉnh Cao Bằng và Hà Giang, trong các vũng nước, suối dưới tán rừng nguyên sinh bị tác động ở độ cao tầm 1000-1200m so với mực nước biển.

Ảnh 2. Lưng Cá cóc Tylototriton ziegleri với sống lưng nổi rõ

Về hình thái Cá cóc Tylototriton ziegleri có da sần sùi, màu đen-nâu, sống lưng nổi rõ từ gáy cho đến đuôi, phía bụng của đuôi có sọc đỏ kéo dài từ hậu môn đến hết đuôi, và các đầu ngón chân màu đỏ. Chiều dài thân và đuôi khoảng chừng 10cm.

Ảnh 3. Con đực Cá cóc Tylototriton ziegleri

Cá thể cái có hình dạng lớn hơn cá đực. Chúng sinh sản vào tháng 3, đẻ trứng dưới nước, nòng nọc con dài từ 1.5 đến 2 cm.

Ảnh 4. Con cái Cá cóc Tylototriton ziegleri

Chúng được phân biệt rõ ràng với các loài cá cóc khác ở Việt Nam bởi màu sắc và hình dạng da, sống lung nổi lên rõ rệt, kích cỡ cơ thể trung bình, mắt to, đuôi hẹp và thấp.

Ảnh 5. Đuôi với sọc đỏ phía dưới.

Cá cóc là loài lưỡng cư, môi trường sống của chúng bao gồm cả trên cạn và dưới nước. Chúng thường kiếm ăn vào ban đêm, và chủ yếu ở dưới nước. Chúng chỉ di chuyển lên cạn để thay đổi môi trường kiếm ăn cũng như tìm kiếm bạn bè vào mùa sinh sản. Nhưng cho dù ở dưới nước hay trên cạn thì chúng cũng đều di chuyển rất chậm chạp.

Ảnh 6. Sinh cảnh nơi sống loài Cá Cóc Tylototriton ziegleri là rừng nguyên sinh hoặc rừng nguyên sinh bị tác động nhẹ.

Hơn nữa chúng cũng rất kén chọn chỗ ở, chỉ rừng nguyên sinh hoặc rừng nguyên sinh bị tác động nhẹ thì mới tìm thấy chúng phân bố ở đó. Với đặc thù như vậy chúng rất dễ bị tấn công bởi các sinh vật khác bao gồm cả con người. Sự khai thác gỗ, phá rừng làm nương rẫy đã làm suy giảm hoặc mất hẳn môi trường sống. Đó là điều rất đáng lo ngại đến sự tồn vong của chúng ngoài tự nhiên.

Cá Cóc Tylototriton ziegleri được đặt tên kỉ niệm Thomas Ziegler (Vườn thú Cologne, Đức), do ông có nhiều đóng góp cho nghiên cứu Bò sát Ếch nhái ở Việt Nam.

Xem thêm: