21/11/2013

Các khái niệm Bảo tồn Đa dạng Sinh học

Rừng Trường Sơn, 2010
(Tiếp theo: )
(biodivn.blogspot.com)Loài người đang phá huỷ một trong những nguồn tài nguyên quý giá nhất mà không thể thay thế được trên thế giới là Đa dạng Sinh học (ĐDSH), cơ sở của sự sống còn, sự thịnh vượng và sự phát triển bền vững của xã hội loài người. Tất cả các tài sản quý giá đó rất cần thiết để đáp ứng các nhu cầu hàng ngày của loài người hiện nay, trong tương lai cũng như đã đáp ứng cho tổ tiên trước kia.
Thế nhưng chúng ta đã không biết giữ gìn nguồn tài nguyên quý giá đó mà lại đang khai thác quá mức, tiêu hao và phá huỷ nó với danh nghĩa là để phát triển. Sự suy thoái ĐDSH trên Trái đất đang hàng ngày hàng giờ âm thầm phá huỷ khả năng phát triển của loài người.

Để đảm bảo sự phát triển bền vững phải bảo tồn ĐDSH và biết cách sử dụng nó một cách bền vững. Đối với các loại tài nguyên sinh học, là dạng tài nguyên có khả năng tái tạo được, điều quan trọng là tạo được sản lượng ổn định tối đa mà không làm cạn kiệt nguồn tài nguyên cơ sở. Sản lượng này hoàn toàn có hạn và không thể khai thác quá khả năng chịu đựng, nếu không muốn làm giảm năng suất trong tương lai. Vấn đề là phải biết kiềm chế, biết cách sử dụng một cách khôn khéo, và làm ổn định nhu cầu trong giới hạn cho phép bằng cách sớm ổn định dân số, nâng cao nhận thức của mọi người về ĐDSH đối với cuộc sống của họ, và tăng quyền chủ động của họ trong việc quản lý, sử dụng và bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên mà cuộc sống của họ phụ thuộc vào đó. 

Mục tiêu của bảo tồn, quản lý ĐDSH và sử dụng bền vững các tài nguyên sinh học là "nhằm giữ được sự cân bằng tối đa giữa bảo tồn sự đa dạng của thiên nhiên và tăng cường chất lượng cuộc sống của con người". Để có thể thực hiện được mục tiêu nói trên và phát triển bền vững, các chính phủ, các công dân, các tổ chức quốc tế, các tổ chức kinh doanh và các tổ chức phi chính phủ cần phải cộng tác chặt chẽ với nhau để tìm ra con đường phát triển mà không làm đảo lộn các quá trình cơ bản của hành tinh, và bảo tồn được sự ĐDSH. Mục tiêu quan trọng nhất của chiến lược phát triển bền vững là càng bảo tồn ĐDSH được càng nhiều càng tốt (Holdgate, 1994).

Bảo tồn và quản lý ĐDSH là sự cố gắng của loài người trong việc hoạch định và thực thi một số mục tiêu sau đây:

- Gìn giữ và sử dụng hợp lý ĐDSH, các nguồn tài nguyên sinh học, và bảo đảm sự phân chia một cách công bằng lợi ích thu được từ các nguồn tài nguyên trên;
- Phát triển khả năng con người, nguồn tài chính, cơ sở hạ tầng và thể chế để thực hiện được các mong muốn trên; 
- Tạo lập đựơc các thể chế phù hợp để thúc đẩy được sự cộng tác cần thiết giữa các tổ chức chính phủ, các cộng đồng, các tổ chức phi chính phủ, các cơ sở kinh doanh và các cá nhân có hưởng lợi từ các nguồn tài nguyên nói trên.

Bảo tồn ĐDSH nói đến ở đây là nói đến các hoạt động nhằm gìn giữ được ĐDSH về các mặt: cung cấp các nguyên vật liệu cần thiết cho cuộc sống của con người, các giá trị về xã hội, văn hoá và các dịch vụ về sinh thái. Bảo tồn ĐDSH cũng bao gồm cả các hoạt động liên quan đến bảo tồn các loài, nguồn gen có trong mỗi loài và các sinh cảnh, các cảnh quan, thông qua việc bảo tồn các Hệ sinh thái và việc khai thác một cách hợp lý các cây, con và cả các nguồn tài nguyên vi sinh vật để phục vụ cho cuộc sống của con người, cho đến việc sản xuất và phân phối các lợi nhuận có được từ các tài nguyên sinh vật.

Chúng ta cũng biết rằng ĐDSH cực kỳ phức tạp; ĐDSH bao gồm rất nhiều thành phần, mối tương tác giữa các thành phần đó với nhau rất phức tạp, và một điều nữa, đó là chúng ta chưa nói đến việc còn rất nhiều thành phần của ĐDSH mà chúng ta chưa biết được. Để có thể hoàn thành được mục tiêu là giữ được sự cân bằng giữa bảo tồn, sử dụng bền vững và phân chia công bằng các lợi ích, đòi hỏi phải có cơ cấu tổ chức phù hợp và tập trung vào việc giải quyết được một cách ổn thoả cuộc sống của con người, nhất là những người nghèo khổ. 

Các nguyên nhân chính suy thoái ĐDSH là mất nơi sinh sống, khai thác quá mức, ô nhiễm, xâm nhập của các loài ngoại lai...Ngoài các nguyên nhân trên còn nhiều nguyên nhân rất phức tạp nữa có nguồn gốc từ nền kinh tế xã hội, chính sách, luật lệ được đặt ra từ chính quyền các cấp, và cả từ cộng đồng dân cư. Để thực hiện được công cuộc bảo tồn ĐDSH cần thiết phải nghiên cứu kỹ lưỡng các nguyên nhân suy thoái ĐDSH của từng quốc gia, từng địa phương để đề xuất được kế hoạch quản lý thích hợp. Để thực hiện mục tiêu bảo tồn ĐDSH, đầu tiên là các nhà quản lý cần phải có hiểu biết sâu sắc, không những về ĐDSH, mà còn cần có hiểu biết sâu sắc hoàn cảnh xã hội, chính trị, kinh tế và văn hoá vùng mục tiêu mà các hoạt động quản lý đang theo đuổi. Thứ hai là cần thiết phải chọn lựa những công cụ và phương pháp thích hợp có nhiều triển vọng để hoàn thành được mục tiêu đề ra.(biodivn.blogspot.com).
Tài liệu tham khảo: Đa dạng Sinh học và Bảo tồn, Bộ Tài nguyên và Môi trường, 2005. 

Xem thêm:


0 nhận xét:

Post a Comment

Cảm ơn bạn đã để lại ý kiến, giúp chúng tôi cung cấp thông tin đầy đủ hơn nữa!